logo

توصيفي از ضريح پوش قلاب دوزي شده

توصيفي از ضريح پوش قلاب دوزي شده

توصيفي از ضريح پوش قلاب دوزي شده

هنر درياي بيكران آرزوها، سرچشمه جوشان خلاقيت و قله رفيع اعتقادات و باورهاي انسان در اعصار و قرون است.

 

خانه فرش دستباف ایران – جهان فرش : همسويي ذوق و انديشه همراه با حركت دست هنرمند عالي ترين و پرشكوه ترين دستاوردهاي هنري – صنعتي را به ارمغان مي آورد. با اين توصيف اشياء موجود در گنجينه هاي آستان قدس رضوي بر گرفته از اعتقادات و باورهاي ديني و فرهنگي و معنوي مردم است لذا امروزه موزه ها فقط جايي براي نگهداري اشياء عتيقه و كهن نيست بلكه دانشگاهي مصور با انواع وسايل پژوهشي است.

موزه ها نبايد تنها نمايشگاه اشياء باشند بلكه بايد از حالت ايستايي به پويايي گرايش يابد و آموزشگاهي علمي و عملي و سمعي وبصري براي تمام مقاطع سني و تحصيلي باشد تا در سايه آن هميشه در جهت ارتقاء سطح علمي و فرهنگي گام برداشته شود و هنر و فرهنگ غني اين سرزمين به طور شايسته معرفي گردد كه سخن حكيمانه مقام معظم رهبري مؤيد اين مطلب است كه هيچ تفكري تا زماني كه به هنر آميخته نشود، در تاريخ ماندگار نمي شود.

توصيفي از ضريح پوش قلاب دوزي شده:

روپوش ضريح يا آن جامه ايي كه بر فوق ضريح مطهر مي درخشد تركيبي است از چندين هنر درهم آميخته شده كه كدام قصه ايي دارد وغصه اي. اين پوشش جدايي از ديگر منسوجات است چرا بافنده پارچه ونقش دوز آن مي داند كه اين جسم دست پرورده او بر چه گوهر مباركي مي نشيند .

لذا هنرمند آن از حال وهواي مادي خارج مي گردد ودر دنيايي ديگر نقش میزند و مي دوزد او با تمامي نخهاي الوان حرف مي زند هر تار و پودي را كه مي بافد و سوزني كه همراه با نخ الوان در پارچه فرو مي برد ،آمال و آرزوهايش را در درون آن جاي ميدهد.

در خلق اين آثار انگشتانش درد كشيده نشده اند، چشم هايش خسته نشده اند تا در.كنار.پارچه است غم وغصه ندارد.

زيرا مي داند كه حاصل تلاشش هر روز به عطر گلاب آغشته مي گردد و نظاره گرش افرادي مي گردند كه دست تمنا به سوي خالق نموده اند و واسطه خواهشهايشان والا مقامي است با نام آقا علي بن موسي الرضا عليه السلام.

سوزن دوزي هنري است غير قابل وصف چرا كه عشق هنرمند، شوقش ، انگيزه اش، تبحرش ، صبرش در كلام وكتابت نمي گنجد.

هنري كه آراسته مي نمايد سطوح پارچه ها را تا خود نمايي كنند نخهاي الوان آنگاه كه رقص كنان دلنواز چشم من وتو بيننده گردند تا كه آرام شويم در دنياي ماشيني پرهيجان .

سوزندوزي هنردوختن و ساختن است كار چشم است و زخم هر سوزن هنرمند كه بر سطح پارچه زده مي شود. سويي از چشمان رمق بريده اش را گرفته است هنرمند آنچه را كه در فكر خلاقش داشته عرضه نموده است.

نقشه كار او در ذهنش بارها وبارها تكرار شده است او ذره ذره پارچه اش را مي شناسد هر سانت پارچه اش در فكر او مثالي متري مي درخشد .

هنرمند جسمي را جاودان مي نمايد كه اگر هنرش نبود مردم زمانه كوچكترين اهميتي به آن نمي دادند او حاصل ماندگاري پارچه را با از دست دادن جسم خود فراهم نموده است.

چه شب ها كه تا صبح وصبح ها را كه تا شب، درد دل خويش را با جسم بي جان سوزن ، نگين ،سرمه ،مليله ،مرواريد ،نخ هاي الوان ابريشمي و….در هم آميخته است و بر جسم بي جان پارچه نقش بديع و ماندگار باقي گذاشته است

سوزن دوزي نمونه اي عيني ازهنرصبر وشكيبايي است كه تنها بامدد سرپنجه هاي توانا و فكرخلاق هنرمندان بر عرصه يك پارچه جاودان مي گردد و آنچه از اين رهگذر بر جاي مي ماندتنها حاصل ذوق ، سليقه ، ابتكار و استعداد قابل تحسين هنرمندان اين وادي است

معرفي نمونه ي عيني از صبر و شكيبايي :

نام اثر: ضريح پوش

قدمت : دوره قاجار ۱۳۳۳ هجري قمري

طرح و نقش : بازوبندي

جنس پارچه: ماهوت

تكنيك رودوزي : قلابدوزي

جنس نخ بكاررفته : ابريشم

هنرمند نقش دوز: شيخ علي گلدوز رشتي

اهداكننده : حاجي امين ديوان لاهيجاني

محل دوخت : رشت

ابعاد : ۴۵۶*۳۲۹ سانتي متر

دوره پوش آن شامل كتيبه هاي ازآيات قرآن و احاديث با ابعاد ۷۰*۱۴۵۰ سانتي متر مي باشد.

اين ضريح پوش نفيس كه با نهايت دقت وظرافت بر روي پارچه ماهوت با طرح بندي كه گلي زيبارا در برگرفته با قلابدوزي وحاشيه آن با گلها و برگهاي ختايي نقش شده است

اين ضريح پوش داراي پنج برش جدا ازهم مي باشد. چهاربرش آن دربالاي ضريح مطهر قرارمي گيرد وبوسيله بندكهاي به هم وصل مي شود ، كه شامل دو شكل ذوزنقه كه در قسمت چپ و راست شيرواني بالاي ضريح و دو مثلثي در قسمت بالا و پائين ضريح مطهر قرار مي گيرد.

يك قسمت مستطيلي كه دور تا دور آن (دوره پوش) قرارمي گيرد مي باشد.

دوره پوش آن داراي چند رديف مي باشد كه حاشيه بزرگ آن داراي گلها و برگ هاي زيباي ختايي كه به صورت گلهاي پنج پر و هشت پر و گلهاي پروانه اي و گل هاي لوتوس به صورت زيبايي مزين كننده اين دوره پوش مي باشدواين دوره پوش كه به عرض ۷۰ و طول ۱۴۵۰ سانتي متر است.

شامل ۱۲ كتيبه مستطيلي شكل كه داراي احاديث و سوره هاي فاتحه ، قدر، كافرون ، اخلاص ، فلق و ناس و بين اين كتيبه ها به وسيله نوارهاي زنجيره وار از هم متمايز شده است.

رشتي دوزي- قلاب دوزي:

يكي از رودوزيهاي سنتي ايران رشتي دوزي يا قلاب دوزي نام دارد. رشتي دوزي يكي از دوختهاي زيباي ايراني است كه به وسيله قلاب روي پارچه ماهوت با نخ هاي ابريشمي الوان نقوش زيبا را مي دوزند .

و يكي از قديمي ترين انواع رودوزيهاي ايراني كه سابقه ي قدمت آن به سالهاي ۵۵۰تا۳۳۰ پيش ازميلادمي رسد قلابدوزي است بعضي از اين پارچه هاي باقي مانده زينت بخش موزه ها گرديده است در موزه آرميتاژ لنينگراد يك قطعه پارچه قلابدوزي كه ازدوره ساسانيان مي باشد موجوداست و در دوره صفويه ،افشاريه ، زنديه وقاجاريه اين هنربه منتها درجه شكوفايي خود رسيد و هنرمندان اين رشته به خلق آثارمتعددي از خود پرداختند كه هر كدام چشم بيننده را به حيرت و تحسين وا مي دارد .كه طي آن زمينه پارچه بوسيله نخ هاي الوان ابريشمي به گونه ايي بسيار زيبا تزيين مي شود.

پارچه هاي مورد نياز در قلابدوزي ماهوت مرغوب به رنگهاي تيره مانند مشكي ، آبي سير ، زرشكي ، قرمز ، قهوه اي و نخ ابريشم تابيده در رنگهاي متنوع مي باشد.

در هر قطعه قلابدوزي شده وحدت و هماهنگي ميان نقوش ، رنگبندي ، جنس پارچه ، مرغوبيت نخ ابريشم و ثبات رنگ آن و تكنيك دوخت سبب زيبايي كارمي شود .

قلابدوزي به سه دسته تقسيم مي شود :

قلابدوزي ساده ،بر جسته و معرق كه نوع معرق آن زيباتر و پر كارتر از بقيه بوده و هنرمند قطعات ماهوت رنگي را بر زمينه كار نشانده و به كمك قلاب دور آن را به پارچه اصلي قلاب دوزي و متصل مي نمايند.

و انواع دوخت هاي كه در قلابدوزي مورد استفاده است .زنجيره دوزي ساده ، زنجيره جادويي ، زنجيره دوزي بابست ، زنجيره ضخيم ، زنجيره رومي ، زنجيره دوبل.

زيباترين آثار قلابدوزي مربوط به استان مازندران وگيلان مي باشد . رشتي دوزي در استان گيلان جايگاه ويژه اي داشته و سبب شهرتي كه اين دوخت در رشت داشته رشتي دوزي نيز ناميده شده است.

 

توصيفي از ضريح پوش قلاب دوزي شده

 

منبع : کتاب قالی ایران









دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز با * علامت‌گذاری شده‌اند .

* نام :
* ایمیل :
وب سایت :